محاسبات فارکس | پیپ، مارجین، حجم و ارزش معامله
در این صفحه، مهمترین محاسبات فارکس شامل پیپ، حجم معامله، لات، ارزش هر پیپ، مارجین، مارجین آزاد، سطح مارجین، بالانس و اکوئیتی را مرور میکنیم. این مفاهیم پایه محاسبات معاملاتی فارکس هستند و برای تعیین اندازه پوزیشن و ارزیابی وضعیت حساب کاربرد دارند.
۱. پیپ (PIP) چیست و چگونه محاسبه میشود؟
پیپ یکی از واحدهای متداول برای اندازهگیری تغییر قیمت در جفتارزهای فارکس است. در بیشتر جفتارزها یک پیپ برابر با ۰.۰۰۰۱ و در بسیاری از جفتارزهای دارای ین ژاپن برابر با ۰.۰۱ است. تعداد رقمهای نمایش قیمت و اندازه Tick هر نماد را باید در بخش Specification همان نماد بررسی کرد.
برای مثال، اگر EURUSD از 1.1000 به 1.1010 برسد، قیمت 10 پیپ تغییر کرده است. در نمادهایی که ساختار قیمتگذاری متفاوتی دارند، مانند فلزات یا انرژی، اندازه Tick و Contract Size میتواند متفاوت باشد و باید مشخصات همان نماد ملاک محاسبه قرار گیرد.
- برای نمادهای غیرارزی، از جمله فلزات و انرژی، اندازه تغییر قیمت را بر اساس Tick Size، Digits و Contract Size درجشده در Specification همان نماد بررسی کنید.
نکته مهم: در بسیاری از جفتارزهایی که با پنج رقم اعشار نمایش داده میشوند، رقم پنجم «پیپت» (Pipette) نام دارد و یکدهم پیپ است. در جفتارزهای ین نیز معمولاً رقم سوم اعشار نقش پیپت را دارد.
موارد مهم در محاسبه پیپ
- در بسیاری از جفتارزهای دارای JPY، یک پیپ برابر با ۰.۰۱ تغییر قیمت است.
- اگر قیمت با سه رقم اعشار نمایش داده شود، رقم سوم معمولاً پیپت است.
- برای طلا، نقره، نفت و سایر CFDها نباید تعریف پیپ جفتارزها را بهصورت خودکار اعمال کرد؛ Tick Size و Contract Size هر نماد را از Specification بررسی کنید.
مثال:
- EURUSD: فرض کنید قیمت EUR/USD از ۱.۳۱۴۵ به ۱.۳۱۷۵ برسد. اختلاف قیمت ۰.۰۰۳۰ است؛ یعنی ۳۰ پیپ افزایش.
- USDJPY: اگر قیمت USD/JPY از ۱۱۴.۳۵۸ به ۱۱۴.۳۳۳ برسد، اختلاف ۰.۰۲۵ است؛ یعنی ۲.۵ پیپ کاهش.
- GASus: برای محاسبه تغییر قیمت GASus، ابتدا Tick Size و Digits نماد را در Specification بررسی کنید؛ سپس اختلاف دو قیمت را بر اساس همان واحد محاسبه کنید.
- XAUUSD: برای طلا نیز مقدار حرکت قابل محاسبه از اختلاف دو قیمت است، اما تبدیل آن به Pip/Tick باید مطابق Tick Size و Contract Size درجشده در Specification انجام شود.
۲. لات و محاسبه حجم معامله (LOT)
در بازار فارکس، حجم معامله معمولاً با واحد لات (Lot) بیان میشود. اندازه یک لات استاندارد به Contract Size نماد بستگی دارد و برای بسیاری از جفتارزهای فارکس ۱ لات معادل ۱۰۰,۰۰۰ واحد از ارز پایه است.
پیش از ثبت سفارش، مقدار Volume مشخص میشود. برای مثال ۰.۱۰ لات برابر با یکدهم اندازه یک لات و ۰.۰۱ لات برابر با یکصدم آن است؛ اما ارزش پولی این حجم به نماد، Contract Size و قیمت بازار بستگی دارد.
اندازه پوزیشن = حجم (Lot) × Contract Size
Contract Size برای نمادهای مختلف میتواند متفاوت باشد. در Market Watch روی نماد موردنظر کلیک راست کرده و از بخش Specification مقدار Contract Size، Tick Size و سایر مشخصات موردنیاز برای محاسبات فارکس را مشاهده کنید.
۳. محاسبه ارزش هر پیپ (Pip Value)
محاسبه ارزش هر پیپ برای تعیین اندازه معامله و سنجش اثر حرکت قیمت بر حساب اهمیت دارد. Pip Value به نماد، حجم معامله، Contract Size، نرخ تبدیل ارز و ارز پایه حساب بستگی دارد. برای نتیجه دقیق میتوانید از مشخصات نماد یا ماشین حساب فارکس مبتنی بر همین پارامترها استفاده کنید.
در جفتارزها، ارزش اولیه حرکت قیمت در ارز مظنه (ارز سمت راست) بیان میشود و در صورت متفاوت بودن ارز حساب، باید به ارز پایه حساب تبدیل شود.
ارزش پولی هر پیپ تحت تأثیر چند عامل است:
- نماد و محصول در حال معامله
- حجم معامله
- نرخ ارز
- ارز پایه حساب معاملاتی
- مثالهای زیر با فرض حساب دلاری نوشته شدهاند. اگر ارز حساب متفاوت باشد، نتیجه باید با نرخ تبدیل مرتبط به ارز حساب تبدیل شود.
محاسبه ارزش پیپ برای جفتارزهایی که ارز مظنه دلار آمریکا است (XXX/USD)
Pip Value = Pip Size × Contract Size × Volume
- برای بسیاری از جفتارزهای XXX/USD با Pip Size برابر ۰.۰۰۰۱ و Contract Size برابر ۱۰۰,۰۰۰، ارزش هر پیپ در حجم ۱ لات برابر ۱۰ دلار است: ۰.۰۰۰۱ × ۱۰۰,۰۰۰ × ۱ = ۱۰ دلار.
- طلا (XAUUSD): ارزش حرکت قیمت باید با Tick Size، Tick Value و Contract Size فعلی نماد در Specification محاسبه شود.
- نقره (XAGUSD): برای محاسبه دقیق، Tick Size، Tick Value و Contract Size فعلی نماد را ملاک قرار دهید.
- گاز (GASus): مقدار Tick Value و Contract Size این نماد را در Specification بررسی کنید.
- نفت (OILus): ارزش تغییر قیمت بر اساس Tick Size، Tick Value، Contract Size و Volume همان نماد محاسبه میشود.
محاسبه ارزش پیپ برای جفتارزهایی که دلار ارز پایه است (USD/XXX)
ارزش تقریبی هر پیپ به دلار = (Pip Size × Contract Size × Volume) ÷ نرخ USD/XXX
- فرض کنید نرخ خرید نماد USD/JPY در این لحظه ۱۱۴.۳۳۳ می باشد ارزش هر پیپ در یک لات استاندارد معادل ۸.۷۵ دلار می باشد ==> ۰.۰۱ * ۱۰۰،۰۰۰ * ۱ / ۱۱۴.۳۳۳ = ۸.۷۵ دلار
محاسبه ارزش پیپ برای جفتارزهای کراس (XXX/YYY)
در جفتارزهای کراس، ارزش حرکت ابتدا در ارز مظنه (YYY) به دست میآید و سپس در صورت نیاز به ارز حساب تبدیل میشود.
Pip Value در ارز مظنه = Pip Size × Contract Size × Volume؛ سپس نتیجه با نرخ تبدیل مناسب به ارز حساب تبدیل میشود.
USD/YYY = ۱ / (YYY/USD)
- شما قصد معامله جفت ارز EURGBP را دارید، جهت محاسبه ارزش پیپ بایستی قیمت USDGBP را داشته باشید با توجه به اینکه در دیده بان بازار به نرخ GBPUSD که ۱.۳۳۹۷۷ است دسترسی داریم ابتدا نرخ USDGBP را محاسبه کرده و سپس ارزش هر پیپ در یک لات استاندارد محاسبه می شود.
ارزش هر پیپ در یک لات استاندارد معادل ۱۳.۴ دلار می باشد ==> ۰.۰۰۰۱ * ۱۰۰،۰۰۰ * ۱ / ۰.۷۴۶۴ = ۱۳.۴دلار
۴. محاسبه مارجین، مارجین آزاد و Margin Level
مارجین (Margin)
در معاملات اهرمی، مارجین بخشی از منابع حساب است که برای پشتیبانی از پوزیشنهای باز در نظر گرفته میشود. مارجین کارمزد معامله نیست. مقدار Required Margin به نوع نماد، حجم، Contract Size، اهرم حساب، ارز مارجین و تنظیمات همان نماد بستگی دارد. پلتفرم این مقدار را بر اساس مشخصات حساب و نماد محاسبه میکند.
- Margin Requirement: شرایط مارجین هر نماد میتواند متفاوت باشد. برای اطلاعات بهروز، بخش Specification نماد و شرایط حساب معاملاتی خود را بررسی کنید؛ از درصدهای ثابت و قدیمی برای محاسبه استفاده نکنید.
در مدل استاندارد Retail Forex، محاسبه پایه مارجین بر اساس حجم، Contract Size و Leverage انجام میشود. نتیجه ابتدا در ارز مارجین نماد محاسبه و در صورت نیاز به ارز حساب تبدیل میشود.
Margin پایه = Volume (Lots) × Contract Size ÷ Leverage
- مثال: برای ۰.۱ لات، Contract Size برابر ۱۰۰,۰۰۰ و اهرم ۱:۱۰۰، مارجین پایه برابر ۰.۱ × ۱۰۰,۰۰۰ ÷ ۱۰۰ = ۱۰۰ واحد از ارز مارجین است؛ در صورت متفاوت بودن ارز حساب، تبدیل ارزی نیز اعمال میشود.
تبدیل مارجین به ارز حساب
اگر ارز مارجین با ارز حساب متفاوت باشد، مارجین پایه با نرخ تبدیل جاری به ارز حساب تبدیل میشود.
- برای EURUSD با فرض ۰.۱ لات، Contract Size برابر ۱۰۰,۰۰۰ و اهرم ۱:۱۰۰، مارجین پایه ۱۰۰ یورو است و برای حساب دلاری با نرخ جاری EURUSD به دلار تبدیل میشود.
- برای XAUUSD و سایر CFDها، روش محاسبه مارجین میتواند با جفتارزها متفاوت باشد؛ Calculation Mode و Margin Rate فعلی نماد را در Specification بررسی کنید.
محاسبه مارجین جفتارزهای کراس
در جفتارزهای کراس نیز مارجین پایه بر اساس Volume، Contract Size و Leverage محاسبه میشود و سپس در صورت نیاز از ارز مارجین به ارز حساب تبدیل میشود.
Margin پایه = Volume × Contract Size ÷ Leverage؛ سپس تبدیل ارز مارجین به ارز حساب
- برای نمونه در EURGBP، مارجین ابتدا در ارز مارجین نماد محاسبه میشود و اگر حساب دلاری باشد، نرخ تبدیل مربوط برای نمایش مقدار نهایی به دلار استفاده میشود.
مارجین آزاد (Free Margin)
مارجین آزاد (Free Margin) بخشی از Equity است که پس از کسر مارجین استفادهشده باقی میماند و در ارزیابی ظرفیت حساب برای پوزیشنهای جدید نقش دارد.
Free Margin = Equity − Margin
سطح مارجین (Margin Level)
Margin Level نسبت Equity به Margin استفادهشده را بهصورت درصد نشان میدهد. سطوح Margin Call و Stop Out میتوانند بر اساس نوع حساب و شرایط معاملاتی تغییر کنند؛ بنابراین مقدار فعلی آنها را از مشخصات حساب و شرایط رسمی فارکسر بررسی کنید.
Margin Level = (Equity ÷ Margin) × 100
کال مارجین (Call Margin)
در شرایط Margin Call، معاملهگر باید وضعیت Equity، Margin و ریسک پوزیشنهای باز را بررسی کند. بسته به شرایط حساب، اقداماتی مانند کاهش حجم پوزیشن یا افزایش موجودی میتواند بر Margin Level اثر بگذارد:
۱. افزایش موجودی حساب میتواند Free Margin و Margin Level را افزایش دهد، اما ریسک پوزیشنهای باز را از بین نمیبرد.
۲. کاهش یا بستن بخشی از پوزیشنها میتواند Margin استفادهشده و ریسک حساب را کاهش دهد. تصمیم معاملاتی باید بر اساس برنامه و مدیریت ریسک انجام شود.
استاپ اوت (Stop-Out)
Stop Out سطحی است که در آن، مطابق قوانین حساب و پلتفرم، ممکن است یک یا چند پوزیشن بهصورت خودکار بسته شوند. درصد Stop Out و ترتیب بستن پوزیشنها باید از شرایط جاری حساب معاملاتی بررسی شود و نباید یک عدد ثابت را برای همه حسابها فرض کرد.
۵. بالانس و اکوئیتی در محاسبات حساب
بالانس (Balance)
Balance موجودی ثبتشده حساب پس از اعمال تراکنشها و نتایج معاملات بستهشده است.
سود یا زیان شناور معاملات باز مستقیماً Balance را تغییر نمیدهد؛ پس از بسته شدن معامله، نتیجه تحققیافته آن در Balance منعکس میشود.
مبلغ قابل برداشت الزاماً برابر Balance نیست و میتواند به پوزیشنهای باز، Margin، Free Margin و شرایط برداشت حساب بستگی داشته باشد.
اکوئیتی (Equity)
Equity ارزش لحظهای حساب است و با تغییر سود یا زیان شناور پوزیشنهای باز تغییر میکند:
Equity = Balance + سود/زیان شناور معاملات باز
اگر هیچ پوزیشن بازی وجود نداشته باشد و عامل دیگری بر Equity اثر نگذارد، Balance و Equity معمولاً برابر خواهند بود.